Dienst 22 maart 2020

Orde van dienst voor zondag 22 maart 2020

4e zondag in de Veertigdagentijd / Laetare (‘Verheugt u)
Voorganger: ds. Marianne Paas Feenstra
Ouderling van dienst: Hilko Bakker

Welkom door ouderling van dienst

Lied: ‘Stil, mijn ziel, wees stil’ (Opwekking 717) 

We beginnen vanmorgen met een lied van vertrouwen om het uit te zingen, tegen alle onrust en onzekerheid in. We zijn met elkaar in een situatie beland die voor iedereen ongekend en ongewoon is. 

We zijn geconfronteerd met een crisis die iedereen aangaat. Met een virus dat geen onderscheid maakt tussen arm of rijk, man of vrouw, jong of oud, gelovig of ongelovig…

Ik merk aan mijzelf dat het vervreemding oproept. En dat merk ik ook aan anderen om mij heen. 

De een is ondanks alles toch nuchter, de ander is gespannen, verdrietig en onwennig. Niets gaat bijna meer normaal. Afstand houden, elkaar niet aanraken, geen hand meer geven om een ander te begroeten, geen arm meer om een schouder, geen knuffel meer om iemand te bemoedigen… binnen blijven, handen wassen…

En hoe lang het gaat duren… geen mens die het echt weet. Dat maakt onrustig, bang. Dat roept van alles op… Waarom gebeurt dit, wat betekent dit, wat moeten we ermee?

Te midden van al die emoties en vragen komen we vanmorgen bij elkaar. Op afstand, dat wel – en ook dat is een vreemde gewaarwording. Maar niet minder verbonden met elkaar. Niet minder geroepen om ons toe te wijden aan de dienst van woord en gebed.

In dat alles klinkt eerst dit – dat onze hulp….

Bemoediging en groet

…Is in de naam van de Heer, die hemel en aarde heeft gemaakt, die trouw is, tot over de grenzen van tijd en ruimte heen, en die niet loslaat wat Hij uit liefde is begonnen: deze aarde, ons: zijn mensen.

In zijn naam mag ik jullie groeten:

Genade en vrede voor jou van die God die als een liefdevolle vader voor je zorgt en als een liefdevolle moeder je beschermt van Jezus Christus, onze Heer, in de gemeenschap van de Heilige Geest.
AMEN

Aandacht voor liturgische schikking

Een paar weken geleden zijn we begonnen met de voorbereiding op Pasen. Veertig dagen onderweg. Met steeds de eindbestemming voor ogen, de stip op de horizon. Als een teken van leven. Dat wordt iedere zondag opnieuw verbeeld in de liturgische schikking. 

Vandaag schuurt het gek genoeg allemaal een beetje. Want deze zondag heeft de naam ‘Laetare’ gekregen. ‘Verheugt u’ – betekent dat. Dat kost moeite in deze tijd. En die moeite zien we ook terug in de lezingen van vandaag.

In het hart van de liturgische schikking zien we een dikke tak & water dat rood kleurt. Het verwijst naar de heftige geschiedenis die we vanmorgen met elkaar zullen lezen.  Over de slagen die Egypte treffen. Het onheil dat over Egypte heen gaat.

Zullen we bidden:

Gebed

Trouwe en barmhartige God, het is ons vreemd te moede, de lege straten, de stille winkels, mensen teruggetrokken in hun huizen, het nieuws dat ieder uur wordt beheerst door een virus dat ons in de greep heeft. En ondertussen breekt het lentegroen zich een baan, beginnen de vogels weer te zingen… Eerlijk God, we worden er moe van – en we zijn er nog lang niet doorheen. We krijgen het maar moeilijk van ons netvlies: de statistieken, de oproepen om medische benodigdheden, de schokkende en verdrietige beelden uit Italië. Allemaal angstige vragen, de bezorgdheid drukt ons soms terneer, we voelen ons opgesloten, zien de muren soms op ons afkomen.

Daarom bidden wij o God – om uw ontferming, voor deze wereld, voor uw mensen, kyrie eleison. Behoed en bewaar ons o God, nu wij ons kwetsbaar voelen en elkaar zo anders nabij moeten zijn, nu we bang zijn, voor onszelf, voor wie ons lief zijn. Wij bidden om de kracht van uw Geest, nog meer dan anders – om ons moed te geven, om ons hart te verwarmen, onze ziel te troosten. We willen luisteren naar uw woorden, al kost het ons moeite ons echt aan U over te geven. We willen uw lof zingen. Al is het misschien soms met een dichtgeknepen keel. Wees aanwezig God, hier en nu, laat ons over aan onszelf,  laat ons niet alleen. In Christus’ naam, AMEN

Voor de kinderen

Nu we niet bij elkaar zijn in dit gebouw kunnen de kinderen niet naar de kindernevendienst. Maar iedere zondag staat er op de facebookpagina van onze gemeente het verhaal en de verwerking van die zondagmorgen. Zodat jullie als ouders dat thuis met je kinderen kunt doen.

Schriftlezing   Exodus 7, 8-13 en 19-25

8De HEER zei tegen Mozes en Aäron: 9‘Als de farao jullie om een wonder vraagt, …

Lied NLB 1003
https://www.liedboekcompendium.nl/lied/1003-stil-is-de-straat-9_6_0

Schriftlezing Johannes 9, 1-7 en 26-39

1In het voorbijgaan zag Jezus iemand die al vanaf zijn geboorte blind was. 2Zijn leerlingen vroegen: …

Lied NLB 534 (Nederland zingt)

Meditatie

Gemeente van Jezus Christus,

Wat kan de wereld er in een paar weken tijd volstrekt anders uitzien! Bijna van het ene op het andere moment kwam het dichtbij, veel te dichtbij. 

Dat virus dat alles lijkt te bepalen. Dat ons zijn wil oplegt – als een ongekroonde koning.

Nu voelen we opeens allemaal wat het is om beperkt te worden. Om niet meer te kunnen doen wat we normaal gesproken deden. Opeens is iedereen uit zijn of haar gewone doen. Op zoek naar houvast in onzekere tijden. Op zoek naar kracht om vol te houden. Op zoek naar moed om angst en zorgen de baas te kunnen.

Het maakt van alles los in de samenleving. En tot mijn grote verwondering en vreugde zie ik gebeuren: niet alleen het virus is besmettelijk. Ook goedheid is besmettelijk.

Nog maar een week geleden, vorige week zondag nog – zagen we de persconferentie over de 2e serie zware maatregelen van het kabinet. Daar sprak minister Bruins en hij sloot zijn woorden af met de opmerking: ‘Let een beetje op elkaar’.

Ik denk niet dat hij kon vermoeden hoeveel impact die woorden daarna hebben gekregen deze week.

Overal komen mensen in beweging: om voor elkaar te zorgen, om op elkaar te letten. De koning deed er nog een schepje bovenop: dat we bij dit alles niet ook nog eens het eenzaamheidsvirus ongestoord zijn gang laten gaan…

Ik heb ook gemerkt dat mensen al druk bezig zijn gegaan om deze crisis te duiden. Bezig met zoeken naar de betekenis en de zin van wat ons overkomt. Een verklaring vinden…Dat is denk ik heel menselijk. We proberen de dingen te begrijpen. Greep te krijgen op wat er gebeurt. Dat helpt ons vaak. Als we iets ‘snappen’, dan helpt dat om te aanvaarden wat we maar moeilijk zomaar kunnen accepteren.

Komt dit van God? Ook die vraag stellen mensen… Als je een gelovig mens bent, wat moet je hier dan mee? Hoe moet je deze ramp duiden?

Er zijn er die er wel raad mee weten… Deze week verscheen het in één van de kranten: een uitleg dat dit virus alles weg heeftvan de plagen die Egypte trof in de tijd van Mozes.

Als je díe weg inslaat, dan is de conclusie als snel getrokken: dit virus als een waarschuwing, bedoeld om de mens tot inkeer te brengen….

Daarmee zitten we wel in één keer in het boek Exodus, waar we een paar weken geleden mee begonnen zijn. En precies op deze zondag zijn we aangekomen bij de lezing waarin de allereerste plaag over Egypte wordt gebracht. Water dat overal in bloed verandert. Je moet er niet aan denken wat dat betekent voor mensen en dieren… Een geweldige bedreiging voor het leven.

En het is in dit verhaal ook nog eens zo duidelijk als nog wat: God zit erachter. De Eeuwige is zelf de initiator van deze humanitaire ramp.

Nu wordt het wel heel spannend. Want dan is de brug naar vandaag heel snel gemaakt. Zit God er ook nu, bij ons, achter?

Maar laten we dan nog eens een keer goed lezen en luisteren.

Mozes en Aaron hebben een belangrijke, maar ook geweldig moeilijke opdracht van God gekregen. Zij moeten ervoor zorgen dat deze koning van Egypte de mensen van God in vrede en vrijheid laat gaan. Maar ze stuiten om een grote muur van verzet, van arrogantie, hardheid en minachting.

Deze farao is helemaal niet van plan om zich ook maar iets aan te trekken van deze twee broers. Hij heeft compleet lak aan dat slavenvolk. En al helemaal aan hun religie. Wat nou God dienen, wat nou de lofzang gaande houden… Val dood met jullie God en met jullie volk. Hij schampert en doet…

En hij is bovendien totaal niet onder de indruk van de toverkunsten die hij ziet. Zijn eigen tovenaars kunnen diezelfde kunstjes namelijk ook… Ook zij kunnen water in bloed veranderen. En dat doen ze ook.

De wereld kapot maken – mensen het leven onmogelijk maken? Daar hebben we God helemaal niet bij nodig. Dat kunnen we zelf ook wel.

Maar waar het om gaat is dit: het raakt het hart van de Farao allemaal niet. Het interesseert hem he-le-maal niets.

Niet dat zootje Hebreeërs dat in slavendienst is. Maar evenmin zijn eigen mensen, die zullen omkomen van de dorst.

Deze Farao is er één van het recht van de sterkste. Alles wat zwak en onaanzienlijk is, dat wil hij niets eens zien – niet zijn zorg.

Deze Farao is volstrekt blind voor wat er werkelijk toe doet in het leven. Blind voor wie hulp nodig heeft. Blind voor de kracht van de liefde. Woorden als ‘ontferming’ en ‘barmhartigheid’ – ze zijn aan hem niet besteed.

En daarmee is deze Farao in alle opzichten de tegenover van de Eeuwige, die de strijd met hem is aangegaan.

Het is weliswaar niet de ‘kernactiviteit’ van God, dit vechten tegen de duisternis. Zijn kernactiviteit is licht scheppen. Maar soms is het nodig om te vechten tegen dat wat mensen naar het leven staat.

Deze Farao verheugt zich daarentegen in de angst die zijn bewind oproept. Angst is een geweldige kracht om een ander mee te manipuleren. Wie dat goed beheerst krijgt iedereen in zijn macht.

Maar boven alle angst uit is er een wapen dat nog krachtiger is. En dat is de goedheid van de Eeuwige. Hoe hard het gevecht tegen de duisternis is – de schepper van het Licht zal geen verstek laten gaan.

Dus, komt dit, bij ons vandaag, van God? Zélfs áls je op die vraag ‘ja’ is, dan nog komt het er op aan: Wat doe je er dan mee? Hoe ga je er mee om?

Heb jij er ook lak aan – dat er mensen ziek worden, dat je een ander met jouw gedrag in gevaar kan brengen? Of help je mee om te vechten tegen dat wat mensen bedreigt, tegen dat wat het leven bedreigt? Blijf je in het spoor van de goedheid van de Heer? Die goedheid draagt ook Jezus in zich. Zo is Hij Licht voor de wereld.

Als het niet goed met je gaat, als je blind geboren bent, heb je dat dan aan jezelf te wijten?

De leerlingen van Jezus worstelen er dus ook mee, met wat ze om zich heen zien. Waarom gebeurt er wat er gebeurt? Is dat straf? En wie heeft die straf dan verdiend?

Jezus is volstrekt duidelijk. Nee – zegt Hij. Dit heeft niets te maken met zonde. Dit is geen straf van God. Er is wel iets anders. God gaat deze mens wel gebruiken om te laten zien waar het Hem werkelijk om gaat.

En dat is dat mensen leren zien, opnieuw leren zien, dat de goedheid van de Heer altijd bij ons is. Ook als wij het even niet met eigen ogen zien.

En Jezus zelf zegt: daarom ben ik ook gekomen. Om jou die vraag te stellen: waar sta jij? Om je tot een keuze te dwingen: zie jij wie Ik ben voor jou?

Want als jij Mij ziet, dan zie jedat de goedheid van de Heer ook jou altijd draagt, ook als ons leven en samenleven onder grote druk zijn komen te staan.

Dat de goedheid van de Heer ons de moed en de kracht geeft om elkaar te dragen. Let een beetje op elkaar…

Dat de goedheid van de Heer ook jouw angsten verdrijft, zelfs als de dood dichtbij komt.

Herinner je de goedheid van de Heer. Verheug je! Het licht is sterker dan de duisternis! AMEN

Lied Lauren Daigle, Remember

Pastorale mededelingen
Bericht over ‘Naoberschap in de zaanddörpen’

Gebed (afsluiten met Onze Vader)

Barmhartige God, uw goedheid en uw trouw, we willen het ons herinneren – en komen opnieuw bij u. Dank u God voor alle tekenen van geloof, hoop en liefde die we juist ook nu, in deze crisis, mogen opmerken.
Wij bidden voor wie midden in de crisis hun werk moeten doen, met alle risico’s van dien: al die mensen die werken in de zorg, die mensen verplegen, verzorgen en bijstaan. Voor al die mensen die hun uiterste best doen om in moeilijke omstandigheden er voor anderen te zijn.
Voor wie ziek is geworden – bidden wij om genezing. Wij bidden u vandaag voor Maarten, die opnieuw extra kwetsbaar is. Geef hem goede moed.
Voor wie de dood in de ogen zien, bidden wij om troost. Voor wie een mens moeten loslaten, wees nabij in het verdriet o God. We denken vandaag ook aan de familie Alberts en de familie Zomer die deze week afscheid moesten nemen van hun broer en zwager. Voor wie een week vol verdrietige herinneringen meemaakten. Voor wie zorgen hebben om geliefden, voor wie wanhoop voelen, voor wie geïsoleerd zijn geraakt, voor wie niet meer op bezoek kunnen bij een ouder of een kind. Voor wie een vierdag hebben, maar niet goed weten hoe nu te vieren bidden wij. We noemen u de namen van Hennie en Lambert die 45 jaar getrouwd zijn – we delen in hun dankbaarheid.
Wij willen u bidden voor wie zich economisch in zijn of haar bestaan bedreigd voelen, voor wie de onzekerheid moordend is, voor wie het financieel maar amper kunnen uitzingen.
Wij bidden u voor onze overheid, voor het kabinet en in het bijzonder voor de ministers die zich verantwoordelijk weten voor het nemen van de goede beslissingen. Dat wij de zwaarte van die verantwoordelijkheid niet onderschatten of minachten.
Trouwe God – tegenover al het individualisme waar we al zo aan gewend waren geraakt, leren wij nu weer dat wij samen zijn en samen leven, en dat wij afhankelijker van elkaar zijn dan we misschien dachten.
Leer ons in alles ook vertrouwen op U, die ons leven draagt en bewaart tot over de grenzen van de dood heen.
<Moment van stilte>
Bidden wij de woorden die Jezus ons heeft geleerd…. Onze Vader

Lied NLB 416 ‘Ga met God’

Zegenbede