Dienst 10 mei 2020

Protestantse Gemeente Pesse – Ontmoetingskerk
Zondag 10 mei 2020 – 5e van Pasen (Cantate)
Voorganger: ds. Marianne Paas

Liederen voor de dienst
LIED  NLB 68: 7 en 12
LIED  NLB 139 (Engelse koorversie, O Lord thou hast searched me)

Welkom (ouderling van dienst)

Aansteken van de Paaskaars (met de uitnodiging om ook thuis een kaars aan te steken)

LIED  ‘Samen in de Naam van Jezus’ – Opw. 167 (opname muziekgroep: Claudi, Janny, Jenny)

Inleiding op de dienst

Afgelopen week hebben we stilgestaan bij 4 en 5 mei. In onze viering van vandaag wil ik daar nog een keer bij aanhaken, net als afgelopen zondag. Vandaag zal het accent meer liggen op de vraag wat echte vrijheid nu eigenlijk is.

Op De Akker hebben de kinderen zich er ook mee bezig gehouden, met wat 4 en 5 mei betekent. Ze mochten gedichten schrijven en Aurely Boer stuurde mij haar gedicht op. Dat wil ik graag aan jullie voorlezen,

Lieve Anne Frank,

Een van je wensen mocht uitkomen,
uit die geschreven stille Kitty-dromen.
Onbegrijpelijk voor mij als jong meisje,
Een barak in een kamp, zeker geen paleisje!
Je keek de dood in ogen,
Gedreven als massadieren, gruwelijk bedrogen.
Kon je Margot nog vasthouden?
Samen wachten of het eindelijk kon ophouden…?
Was er nog lief en leed om samen te delen?
Vele harten (ook nu) nog te helen?
Waarom, Ja waarom…toen niet in “een schot”.
beter dan het onmenselijk wachten op je eigen noodlot.

Laat geen oorlog zich ooit herhalen,
leren van jouw dagelijks geschreven beroemde verhalen.

Lieve Anne, een trotse Jood,
In tijden van gebrek, ziekte of nood…

Omkijken naar jouw wijze woorden,
en troostend naar het eerste gebod,
Mogen we altijd bevrijdend weten,
(Vaya con Dios )
GA nooit zonder je persoonlijke God ! 

Bemoediging en groet

Gebed om ontferming

LIED  ‘Mijn hulp is van U, Heer’ – Opw. 640 (opname muziekgroep: Esmée, Jenny, Janny)

Voor de kinderen  

Schriftlezing  Exodus 19, 1-15

1In de derde maand, op precies dezelfde dag dat ze uit Egypte waren weggetrokken, kwamen de Israëlieten in de Sinaiwoestijn. 2Ze waren vanuit Refidim verder getrokken en in de Sinaiwoestijn gekomen…

LIED ‘Wie op de Heer vertrouwen’ – Opw. 184 (opname muziekgroep: Esmée, Claudi, Janny)

Preek

Gemeente van Christus,

‘Ik sta stil bij 75 jaar bevrijding’ – dat was deze week de slogan bij de viering van 5 mei. We zouden het groots en meeslepend vieren, dit kroonjaar van de bevrijding. Maar het moest heel anders dan alle organisatoren hadden kunnen denken. In plaats van uitbundige bevrijdingsfestivals te vieren bleven we thuis…

Hoe zei de koning dat ook weer deze week? In deze uitzonderlijke maanden hebben wij allemaal een deel van onze vrijheid op moeten geven. Sinds de oorlog heeft ons land iets dergelijks niet gekend. Nu maken we zelf een keuze. In het belang van leven en gezondheid.

En eigenlijk raakt de koning daarmee de kern van wat vrijheid eigenlijk is.

Het begrip vrijheid leidt nog wel eens tot misverstand.
Ik ben vrij om te doen en te laten wat ik wil….
Dat klinkt soms als een mantra, waar niemand aan mag tornen. Dat klinkt soms ook als onverschilligheid…
het kan me niet schelen hoe jij er over denkt – 
ik doe wat ik wil.
Dat klinkt soms ook als grenzeloosheid…. 
Het kan me niet schelen wat het met jou doet – 
ik wil kunnen zijn wie ik ben, 
ik kies wat ik wil…

Hoe waar misschien ook allemaal – dat het belangrijk is dat je je vrij genoeg voelt om je eigen keuzes te maken in het leven – dat is niet alles wat er over vrijheid te zeggen valt.

Nu maken we zelf een keuze, zei de koning. In het belang van leven en gezondheid.
Ik zou zeggen:
In het belang van leven en gezondheid
van onszelf én van een ander.

Wij kiezen in vrijheid
ook voor het welzijn van een ander.

En juist omdát het welzijn van een ander er ook toe doet, is het nodig om vrijheid te begrenzen. Dat is niet alleen het geval in corona-tijden…

Het lijkt een vreemde tegenstelling: grenzen aan de vrijheid. Maar ik denk dat je juist binnen de grenzen de waarde van vrijheid echt leert kennen….

Het volk van Israël is onderweg. Al wekenlang lopen wij als het ware mee. Onderweg naar vrijheid.

Maar ze zijn nog in de woestijn. In de eerste paar verzen wordt dat drie keer benadrukt, dat ze in de woestijn zijn.

En dat hebben ze ook al ervaren, de mensen van God. Want het land van de angst hebben ze weliswaar verlaten. Maar dat betekent nog niet gelijk dat alles goed is. Nog steeds is er honger en dorst. Ze gaan in vrijheid, maar stuiten toch op grenzen.

Refidim klinkt weer. Daar komen ze vandaan. Daar hebben ze met elkaar lopen bekvechten.

Er leek niet genoeg te zijn voor iedereen. Er zijn verschillen van inzicht over de route. Er is gemor op de leiding. Niet iedereen is overtuigd van het einddoel.

Hoe ga je dan goed met elkaar om? Wie heeft het dan voor het zeggen? De sterkste? De slimste? De handigste?

Als een berg zien ze er tegen op, tegen deze tocht door de woestijn. En donkere wolken pakken zich samen boven hen. Het goede land lijkt nog onmetelijk ver weg.

Er zijn richtingwijzers nodig. Leefregels. En die komen er ook.

Want hier, bij die berg, waar ze zo tegenaan keken, hier komt God zelf naar hen toe. En die donkere wolken die de vrijheid overschaduwen, zijn ze er niet juist een teken van dat God dichtbij is?

Wat moeten ‘de mensen van God’ onderweg leren?

Het is een prachtig beeld, een ontroerend beeld dat God zelf gebruikt tegenover Mozes – dat van die adelaarsvleugels.

God heeft zijn mensen zelf gedragen, God heeft de mensen vleugels gegeven, ruimte gegeven, om op adem te komen. De vrijheid in gedragen.

Maar niet om van daaruit maar alles te kunnen doen en laten wat ieder goeddunkt. Er is ook een opdracht aan verbonden.

Wat moeten ‘de mensen van God’ onderweg leren?

Dat als ze aandachtig luisteren, dat ze dan een heilig volk zullen zijn.

Nou hebben wij het er niet zo op, op heilige boontjes en op heilige huisjes…. Alleen God is heilig en mensen moeten zich niets verbeelden. Doe maar gewoon, dan doe je gek genoeg.

Wij hebben in onze taal dat woord ‘heilig’ heel snel in de hoek gezet van ‘schijnheilig’. Dat maakt het lastig om goed te verstaan waar het God om te doen is.

Een ‘heilig volk’ zullen jullie zijn. Maar alleen wanneer jullie je steeds weer ge-hoor-zaam richten op mij. De heiligheid van mensen is dus afgeleid van de heilige God. En dat heeft iets te maken met anders zijn dan al het andere. En het heeft iets te maken met heelheid. Ongebroken, zonder gebrek. Dat is waar het God om te doen is. Dat zijn mensen in de wereld door hun gedrag zichtbaar maken wie Hij is. Tal van voorschriften moeten daar bij helpen. Ze worden na dit hoofdstuk uitvoerig uit de doeken gedaan. Maar allereerst van belang zijn de 10 woorden die Mozes straks op de berg ontvangt om aan het volk door te geven.

Wat moeten ‘de mensen van God’ onderweg leren?

De mensen hebben gezegd: ja, wij zullen luisteren naar de stem van God, we zullen doen wat Hij van ons vraagt.

Mozes brengt deze positieve reactie van het volk over aan God. Maar het is alsof God zijn pappenheimers wel kent.

Er pakken zich donkere wolken samen boven hen. Het mooie in dit verhaal is dat die donkere wolken juist een teken van Gods nabijheid zijn. Daar waar wij dat beeld soms angstaanjagend vinden, het gebruiken om dreiging en crisis te beschrijven, daar is de dichte, donkere wolk in de taal van de Bijbel juist aanduiding van God dichtbij.

Niet zichtbaar, wel dichtbij.

Niet benaderbaar, wel dichtbij.

Marc Chagall maakte in 1956 een prachtig schilderij over dat moment waarop Eeuwige naar Mozes toekomt. Dit moment wordt getekend in een alomvattend blauw. Dat staat bij Chagall altijd voor de trouw en de betrouwbaarheid van God. Hier omvat dat heel dit gebeuren, dit ontvangen van de richtingwijzers voor het goede leven. Vrijheid is niet iets wat een mens heeft. Vrijheid wordt aan mensen aangereikt. God zelf is gehuld in een donkere, pikzwarte wolk – je ziet alleen de hand van God. En je ziet er twee heldergele streepjes. Die laten zien waaróm dit gebeurt.

Bij Chagall staat geel meestal voor goddelijke liefde. De richtingwijzers hangen daar aan vast, ze komen daar uit voort. Uit goddelijke liefde.

Om vrijheid te oefenen voor ieder mensenkind op aarde. Als voorafspiegeling van hoe het in dat land ven belofte zal zijn.

Wat moeten ‘de mensen van God’ hier bij de berg leren?

Dat ze afstand moeten houden tot God. Zo anders is deze God – dat gaat ons begrip te boven.

Dus dan moeten ze ook niet net doen, de mensen, alsof ze het allemaal precies weten hoe het zit met God of wat Hij wil of wat Hij doet.

Afstand houden. Gepaste afstand. De grenzen in acht nemen.

Wij denken te weten wat vrijheid is, wat vrijheid betekent.

Maar onze grenzeloosheid maakt ons vaak te egoïstisch.

Het goede samenleven kan niet zonder grenzen. Juist om werkelijke vrijheid te mogelijk te maken.

Zo bakent God de ruimte af die Hij nodig heeft m ons een God te kunnen zijn.

En dan gaat het om de goede richting. Dat wij niet hard aan het werk gaan om steeds dichter bij God te komen, maar dat we om ons heen kijken en leren zien wat God doet.

Dat God mensen bevrijdt uit het land van de angst. Dat zegt iets over wie God is. En die bevrijdende stem blijven verstaan, erop vertrouwen… dat moeten de mensen van God leren.

Het gaat om de goede richting. Dat wij niet zelf uit alle macht naar de hemel willen reiken, maar erop vertrouwen dat de hemel reikt naar jou. Dat je niet je tijd verdoet met het zoeken naar God, maar erop leert vertrouwen dat God jou heeft gezocht en gevonden.

Want het goede nieuws is: God komt naar ons mensen toe.

Uiteindelijk in een mens van vlees en bloed. Om jou bij de hand te nemen. Om je te vullen met de ware vrijheid in Christus.
AMEN

LIED NLB 946 ‘Als vrijheid was wat vrijheid lijkt’

Pastorale mededelingen

Bericht van overlijden

Op dinsdag 5 mei jl. is Bertha Scheper-Haveman overleden, in de leeftijd van 74 jaar. De uitvaart zal plaatsvinden op dinsdag 12 mei a.s. en zal uiteraard in kleine kring worden vormgegeven. Wij gedenken haar man en kinderen in onze gebeden.

In memoriam

Wij gedenken het leven van Gerard Jan Victor Solinger
Wij gedenken het leven van Stiena Hooijer – Neve
Wij gedenken het leven van Roelof Koopman

LIED  ‘Ik zal er zijn’ – Sela (opname muziekgroep: Willem en Wietske)

Gebeden

Digitale collectezak

LIED  ‘Ga met God’ NLB 416

CAMERA ORGEL

Zegenbede

LIED ‘Wilhelmus’ (coupletten 1 en 6)