2021-06 – Dank elke morgen Gods nieuwe schepping, dank opgetogen Gods nieuwe dag

Zomaar twee zinnen van lied 216 uit het nieuwe Liedboek (uitgave 2013). De Engelse titel van het lied luidt ‘Morning has broken’. Het lied verscheen voor het eerst in 1931 in Songs of Praise.
In Engeland was in die jaren in de Engelse kerk een sterke wens om God te danken voor de nieuwe dag. Cat Stevens heeft in 1971 het lied opgenomen en op single gezet.
Vocalgroep Choral zingt het lied samen met het publiek in De Opgang in Hoogeveen.

Dit is een morgen als ooit de eerste,
zingen de vogels, geven hem door.
Dank voor het zingen, dank voor de morgen,
beide ontspringen nieuw aan het woord.

Dauw op de aarde zonlicht van boven,
vochtige gaarde, geurig als toen.
Dank voor gewassen, grassen en bomen,
al wie hier wandelt, ziet het is goed.

Dag van mij leven, licht voor mijn ogen,
licht dat ooit speelde waar Eden lag.
Dank elke morgen Gods nieuwe schepping,
dank opgetogen Gods nieuwe dag.

Stel u voor een stralende lentemorgen waarop bij het krieken van de dag, de tuindeur geopend, u geraakt wordt door de aanblik van de tuin of het prachtige land rond onze drie dorpen. De vogels hoor je kwetteren, als je goed luistert. Het zijn de vogels die de boodschap doorgeven dat er een nieuwe morgen is, als ooit de eerste. Zien we achter de woorden het scheppingsverhaal uit Genesis 1, de dag oplichten? Ik wel.

De dauw, de vochtige gaarde, geurig, versterken het beeld van de goede tuin waarin het niet aan water ontbreekt. Onder de zon kunnen gewassen, grassen en bomen groeien en bloeien. Wie hier wandelt, wandelt met de Eeuwige en ziet als het ware met zijn ogen dat het goed is, zeer goed!
Tenslotte, de dichter kijkt met verwondering om zich heen in couplet 3. Het ‘licht dat ooit speelde waar Eden lag’ is hetzelfde licht, toen en vandaag. Dank dan elke morgen Gods nieuwe schepping.

Dit lied, deze song en of het nu gezongen wordt door Cat Stevens in het Engels of door de Vocalgroep Choral ontroert, maar zet ook aan tot een kritische beschouwing.

Misschien kent u Carla Dik-Faber. Carla zit namens de ChristenUnie in de Tweede Kamer sinds september 2012. Zij zegt: ‘Wat mij opvalt is dat het bij christenen vaak gaat over de relatie met God en de relaties tussen mensen onderling. Ik zou willen dat daarnaast de relatie tussen mens en schepping veel meer aandacht krijgt’. Is het niet zo dat wij mensen voor de schepping dienen te zorgen? De aarde is een geschenk, een prachtig geschenk van God en wij mogen daar voor zorgen.

Is menselijk ingrijpen nodig vroeg ik mij af. Er komt toch een nieuwe hemel en een nieuwe aarde?
Dus maar laten verslonzen? U kent het verhaal (*1) over de Ark van Noach: Noach die een boot bouwt waarmee zijn familie en een groep dieren de zondvloed overleeft. Hij waarschuwde de mens, maar werd bespot. Waar zien we dat later ook?
Als de aarde weer droog is verschijnt er een regenboog aan de hemel. Weet u, in de Bijbel staat niet dat die regenboog symbool staat voor het verbond tussen God en mensen.
Nee, de regenboog is het symbool voor het verbond tussen God en de aarde; de mens en de hele schepping. God sluit dus niet een verbond met alleen Noach, maar met alle levende wezens. Ook de dieren hebben de zondvloed overleefd.

Hoort duurzaamheid dus bij geloven? Ik denk van wel. Het uiten van zorg en liefde voor de schepping is een uitdrukking van het eren van God. Waartoe zijn wij op aard? Trees van Montfoort, predikant en publicist schreef een boek over theologie, duurzaamheid en geloof. In ‘Groene theologie’ schrijft ze dat in de Bijbel niet de mens centraal staat, maar de relatie tussen God en de hele aarde, ook dieren en planten.

Ooit zei een Joodse rabbi zoiets als: ‘Wij moeten zo met de aarde omgaan dat wij die op zijn minst hetzelfde of liefst nog beter nalaten dan dat we de aarde ontvangen hebben.’

‘Dank elke morgen Gods nieuwe schepping,
dank opgetogen Gods nieuwe dag’.

(*1) Uitleg van het begrip ‘verhaal’. Ik ben thuis opgevoed dat ik niet alles letterlijk hoefde te nemen. Misschien bent u wel zo opgevoed. Als je verhalen niet letterlijk hoeft te nemen, wat kun je er dan mee? Wat is de betekenis ervan?
Het verhaal van Noach is voor mij geen historisch verhaal. Zo is het denk ik ook niet bedoeld geweest. Het is in mijn ogen een ‘betekenisverhaal’. Wel, het volk Israël is vanaf 587 v. Chr. in ballingschap beland, de Babylonische Ballingschap. Toen werden de verhalen opgeschreven en verteld en doorverteld. Het volk in ballingschap, ver van huis en haard, in de verdrukking, vroeg zich af ‘waartoe zijn wij op aard?’. Het zijn niet de hoe-vragen, technisch of historisch van aard (bijv. ‘hoe is de schepping gegaan?’ en ‘hoe is het kwaad in de wereld gekomen?’ De waartoe-vragen stellen vragen naar de betekenis van wat we om ons heen zien.

Uw ouderling, J. Groen

Dauw op de aarde, zonlicht van boven’
Foto: Lammert Metselaar

Dit artikel verscheen in Onderweg 23e jaargang, editie 6 (juni-juli 2021)